.TH gramps 1 "@VERSION@" "January 2008" "@VERSION@"
.SH NAME
gramps \- Genealogical Research and Analysis Management Programming System.
.br
(w wolnym tłumaczeniu: System Wspomagania Badań Genealogicznych 
i Programowego Zarządzania Tą Informacją)

.SH SYNOPSIS
.B gramps
.RB [ \-?|\-\^\-help ]
.RB [ \-\^\-usage ]
.RB [ \-\^\-version ]
.RB [ \-l ]
.RB [ \-u|\-\^\-force-unlock ]
.RB [ \-O|\-\^\-open=
.IR BAZA_DANYCH 
.RB [ \-f|\-\^\-format= 
.IR FORMAT ]] 
.RB [ \-i|\-\^\-import=
.IR PLIK 
.RB [ \-f|\-\^\-format= 
.IR FORMAT ]] 
.RB [ \-i|\-\^\-import= 
.IR ... ] 
.RB [ \-e|\-\^\-export=  
.IR PLIK
.RB [ \-f|\-\^\-format= 
.IR FORMAT ]] 
.RB [ \-a|\-\^\-action= 
.IR AKCJA ]
.RB [ \-p|\-\^\-options= 
.IR CIĄG_OPCJI ]]
.RB [
.IR PLIK
.RB ]
.if 0 .RB [ bonobo\ options ]
.if 0 .RB [ sound\ options ]
.RB [ \-\-version ]

.SH OPIS 
.PP 
\fIGramps\fP jest wolnym, darmowym programem genealogicznym OpenSource. Jest
napisany w Python, przy użyciu interfejsu GTK+/GNOME.
Dla każdego, kto wcześniej używał innego programu genealogicznego (np.
\fIFamily Tree Maker (TM)\fR,  \fIPersonal Ancestral Files (TM)\fR, 
lub GNU Geneweb), zapoznanie się z interfejsem Gramps'a będzie natychmiastowe.
Program obsługuje także import i eksport w popularnym formacie GEDCOM, który 
jest używany przez większość programów genealogicznych na świecie.

.SH OPCJE
.TP 
.BI gramps " PLIK" 
Kiedy \fIPLIK\fR jest podany (bez żadnych flag) jako nazwa drzewa rodzinnego
albo nazwa katalogu z drzewem, to wybrane drzewo jest otwierane i rozpoczynana
jest sesja interaktywna. Jeśli PLIK jest formatem rozpoznawanym przez Gramps,
to tworzone jest puste drzewo, którego nazwa bazuje na nazwie \fIPLIKU\fP
i dane są do niego importowane. Pozostałe opcje są wtedy ignorowane.
Jest to sposób na używanie programu jako uchwytu obsługującego
dane genealogiczne, np. w przeglądarce internetowej. Takie wywołanie akceptuje
każdy format natywny dla grampsa, zobacz poniżej.
.br

.TP 
.BI \-f,\-\^\-format= " FORMAT"
Jawne określenie formatu \fIPLIKU\fR przez poprzedzenie opcji 
.ig
\fB\-O\fR,
..
\fB\-i\fR, lub \fB\-e\fR. 
Jeśli opcja \fB\-f\fR nie jest podana dla żadnego \fIPLIKU\fR, 
to format pliku jest określany na podstawie rozszerzenia albo typu MIME.
.br

Dostępne formaty wyjściowe to:
.br
\fBgramps\-xml\fR (używany jeśli \fIPLIK\fR kończy się na \fB.gramps\fR),
.br
\fBgedcom\fR (przyjmowany jeśli \fIPLIK\fR kończy się na \fB.ged\fR),
.br 
lub dowolny plik eksportu obsługiwany przez system wtyczek Gramps.
.br

Formaty
dostępne dla importu to:
\fBgrdb\fR, \fBgramps\-xml\fR, \fBgedcom\fR,  
.br
\fBgramps\-pkg\fR (przyjmowany jeśli \fIPLIK\fR kończy się na \fB.gpkg\fR),
.br
oraz \fBgeneweb\fR (przyjmowany jeśli \fIPLIK\fR ma rozszerzenie \fB.gw\fR). 
.br

Formats dostępne dla eksportu to:
.ig
\fBgrdb\fR,
..
\fBgramps\-xml\fR, \fBgedcom\fR,
\fBgramps\-pkg\fR, \fBwft\fR (jeśli rozszerzenie \fIPLIKU\fR to \fB.wft\fR),
\fBgeneweb\fR, i \fBiso\fR (używany tylko, jeśli jawnie określony przez 
parametr \fB\-f\fR ).

.TP 
.BI \-l
Wyświetla listę dosŧępnych drzew genealogicznych.

.TP
.BI \-u,\-\^\-force-unlock
Wymusza odblokowanie bazy danych.

.TP 
.BI \-O,\-\^\-open= " BAZA_DANYCH"
Otwiera \fIBAZĘ_DANYCH\fR, która musi istnieć w katalogu baz lub być nazwą 
istniejącego drzewa rodzinnego. Jeśli nie podano akcji, to opcje eksportu 
albo importu są wykonywane, a następnie jest uruchamiana sesja interaktywna 
z otwarciem wybranej bazy.

.TP 
.BI \-i,\-\^\-import= " PLIK"
Importuje dane z \fIPLIKU\fR. Jeśli nie określono bazy danych, to 
tworzona jest tymczasowa baza kasowana po zamknięciu programu.
.br

Kiedy podany jest więcej niż jeden plik do importu, to każdy z nich musi być 
poprzedzony flagą \fB\-i\fR. Pliki są importowane w kolejności podanej w linii
poleceń, np.:  \fB\-i\fR \fIPLIK1\fR \fB\-i\fR \fIPLIK2\fR oraz 
\fB\-i\fR \fIPLIK2\fR \fB\-i\fR \fIPLIK1\fR mogą utworzyć inne identyfikatory 
(gramps ID) w bazie wynikowej.

.TP 
.BI \-e,\-\^\-export= " PLIK"
Eksportuje dane do \fIPLIKU\fR. Dla formatu \fBiso\fR, \fIPLIK\fR natomiast
nazwą katalogu, do którego baza danych gramps zostanie zapisana.
Dla
.ig
\fBgrdb\fR,
..
\fBgramps\-xml\fR, \fBgedcom\fR, \fBwft\fR, \fBgramps\-pkg\fR, 
oraz \fBgeneweb\fR, \fIPLIK\fR jest nazwą pliku wynikowego.
.br

Kiedy więcej niż jeden plik wyjściowy jest podany, każdy musi być poprzedzony
flagą \fB\-e\fR. Pliki będą zapisywane kolejno, w podanej przez parametry
kolejności.

.TP 
.BI \-a,\-\^\-action= " AKCJA"
Wykonuje \fIAKCJĘ\fR na zaimportowanych danych. Działanie to jest wykonywane
dopiero, gdy wszystkie określone importy zakończą się powodzeniem. Aktualnie
dostępne akcje to:
.br
\fBsummary\fR (taka sama jak Raporty->Wyświetl->Podsumowanie bazy danych), 
.br
\fBcheck\fR (tożsama z Narzędzia->Naprawa bazy danych->Sprawdź i napraw bazę), 
.br
\fBreport\fR (generuje raport), oraz
.br
\fBtool\fR (uruchamia narzędzie/wtyczkę).
Zarówno \fBreport\fR jak i \fBtool\fR wymagają podania \fICIĄGU_OPCJI\fR 
poprzedzonego flagą \fB\-p\fR ). 
.br

\fICIĄG_OPCJI\fR powinien spełniać następujące warunki:
.br
Nie może zawierać spacji. 
Jeśli niektóre argumenty wymagają spacji, ciąg powinien być enkapsulowany 
w znakach cudzysłowu, (zobacz składnię powłoki). Ciąg opcji jest listą
parametrów z nazwą i wartością oddzielonymi znakiem równości. Kolejne
parametry muszą być oddzielone od siebie znakiem przecinka.
.br

Większość opcji dla raportów czy narzędzi jest specyficzna dla konkretnej opcji,
jednak część z opcji jest wspólna, szczególnie dla raportów.

.BI "name=nazwa"
.br
Opcja wymagana, określający który raport czy narzędzie będzie uruchamiane.
Jeśli podana wartość \fInazwy\fR nie pasuje do żadnego dostępnego raportu czy
narzędzia, zostanie wyświetlony komunikat o błędzie oraz lista dostępnych
raportów albo opcji (w zależności od wartości parametru \fIAKCJA\fR).

.BI "show=all"
.br
Wyświetla listę wszystkich nazw dostępnych opcji wraz z krótkim opisem dla 
danego raportu albo narzędzia.

.BI "show=nazwa_opcji"
.br
Wyświetla opis funkcji udostępnianej przez daną \fInazwę_opcji\fR, jak również
listę parametrów, które akceptuje dana opcja.

.br
Używając powyższych opcji jesteś w stanie dowiedzieć się o wszystkich
możliwościach danego raportu.

.LP
Kiedy więcej niż jeden akcja wyjściowa jest podana, każda musi być poprzedzona
flagą \fB\-a\fR. Akcje są wykonywane jedna po drugiej, w kolejności w jakiej
występują w linii poleceń.

.TP 
.BI \-d,\-\^\-debug= " NAZWA_LOGGERA"
Włącza logi debuggowania dla celów programistycznych i testowych. Zobacz
do kodu źródłowego po szczegóły.

.TP
.BI \-\^\-version
Wyświetla wersję programu i kończy działanie.
\" change 0 to 1 to enable output of OAF options
.if 1 \{
.PP
Następujące opcje są używane przy aktywacji Bonobo:
.TP 
.BI \-\^\-oaf-ior-fd= "FD"
Deskryptor pliku, do którego wpisać OAF IOR.
.TP 
.BI \-\^\-oaf-activate-iid= " IID"
OAF IID do aktywacji.
.TP 
.BI \-\^\-oaf-private
Wstgrzymuje rejestrację serwera przez OAF.
\}
\" change 0 to 1 to enable output of Gnome sound options
.if 1 \{
.PP
Następujące opcje są używane do kontroli dźwięku generowanego za pomocą 
Gnome Library.
.TP
.BI \-\^\-disable-sound
Wyłącza użycie serwera dźwięku.
.TP
.BI \-\^\-enable-sound
Włącza użycie serwera dźwięku.
.TP
.BI \-\^\-espeaker= " HOSTNAME:PORT"
Host:port na którym jest uruchomiony serwer dźwięku.
\}

.SH "Działanie"
.br
Jeśli pierwszy argument nie rozpoczyna się znakiem myślnik, (nie jest flagą),
to gramps będzie próbował otworzyć plik podany przez pierwszy argument, a 
następnie sesję interaktywną a pozostałą część parametrów w linii poleceń
zignoruje.

.LP
Jeśli podana jest flaga \fB\-O\fR, będzie próbował otworzyć podaną bazę 
i pracować na danych w niej zawartych realizując podane później polecenia
z linii komend.

.LP
Z flagą \fB\-O\fR czy bez, może występować wiele importów, eksportów oraz
akcji określonych za pomocą flag \fB\-i\fR, \fB\-e\fR, oraz \fB\-a\fR .  

.LP
Kolejność podawania opcji \fB\-i\fR, \fB\-e\fR, czy \fB\-a\fR nie ma znaczenia.
Wykonywane są one zawsze w kolejności: wszystkie importy (jeśli podane) -> 
wszystkie akcje (jeśli podane) -> wszystkie eksporty (jeśli podane)
Ale otwarcie bazy zawsze musi być na pierwszym parametrem !

.LP
Jeśli nie podano opcji \fB\-O\fR lub \fB\-i\fR, gramps uruchomi swoje główne
okno i rozpocznie normalną sesję interaktywną z pustą bazą danych (ponieważ
nie zdołał przetworzyć do niej żadnych danych).

.LP
Jeśli nie podano opcji\fB\-e\fR albo \fB\-a\fR gramps uruchomi swoje głowne 
okno i rozpocznie normalną sesję interaktywną z bazą będącą wynikiem wszystkich importów. Ta baza będzie znajdować się w pliku \fBimport_db.grdb\fR
w katalogu \fB~/.gramps/import\fR.

.LP
Błąd podczas importu, eksportu albo dowolnej akcji będzie przekierowany na
\fIstdout\fR (jeśli wyjątek zostanie obsłużony przez gramps) albo na
\fIstderr\fR (jeśli nie jest obsłużony). Użyj standardowych przekierowań
strumieni \fIstdout\fR oraz \fIstderr\fR jeśli chcesz zapisać wyświetlane 
informacje i błędy do pliku. 

.SH PRZYKŁADY
.TP 
Aby otworzyć istniejące drzewo rodzinne i zaimportować dane do niego, można wpisać: 
\fBgramps\fR \fB\-O\fR \fI'Moje drzewo'\fR \fB\-i\fR \fI~/db3.gramps\fR
.TP 
Powyższa opcja otwiera istniejące drzewo, ale gdy chcesz zrobić wykonać taką
samą akcję tworząc tymczasowe drzewo: wystarczy wpisać:
\fBgramps\fR \fB\-i\fR \fI'Moje drzewo'\fR \fB\-i\fR \fI~/db3.gramps\fR
.TP 
Aby zaimportować cztery bazy (których formaty zostaną określone na podstawie
ich nazw) i następnie sprawdić powstałą bazę pod kątem błędów, należy wpisać:
\fBgramps\fR \fB\-i\fR \fIplik1.ged\fR \fB\-i\fR \fIplik2.tgz\fR \fB\-i\fR \fI~/db3.gramps\fR \fB\-i\fR \fIplik4.wft\fR \fB\-a\fR \fIcheck\fR 
.TP 
Aby jawnie określić formaty w powyższym przykładzie, należy dodać nazwy plików
z odpowiednimi opcjami \fB\-f\fR options: 
\fBgramps\fR \fB\-i\fR \fIplik1.ged\fR \fB\-f\fR \fIgedcom\fR \fB\-i\fR \fIplik2.tgz\fR \fB\-f\fR \fIgramps-pkg\fR \fB\-i\fR \fI~/db3.gramps\fR \fB\-f\fR \fIgramps-xml\fR \fB\-i\fR \fIplik4.wft\fR \fB\-f\fR \fIwft\fR  \fB\-a\fR \fIcheck\fR 
.TP 
Aby zachować bazę z wynikami wszystkich importów, należy dodać flagę \fB\-e\fR (należy użyć \fB\-f\fR jeśli nazwa pliku nie pozwala gramps'owi na odgadnięcie formatu wyjściowego):
\fBgramps\fR \fB\-i\fR \fIplik1.ged\fR \fB\-i\fR \fIplik2.tgz\fR \fB\-e\fR \fI~/nowy-pakiet\fR \fB\-f\fR \fIgramps-pkg\fR 
.TP 
W celu zaimportwania trzech baz i rozpoczęcia sesji interaktywnej z wynikiem 
importu należy użyć polecenia podobnego do poniższego: 
\fBgramps\fR \fB\-i\fR \fIplik1.ged\fR \fB\-i\fR \fIplik22.tgz\fR \fB\-i\fR \fI~/db3.gramps\fR 
.TP 
Aby uruchomić narzędzie weryfikacji z linii poleceń i wyświetlić wyniki na 
stdout: 
\fBgramps\fR \fB\-O\fR \fI'Moje drzewo'\fR \fB-a\fR \fItool\fR \fB-p\fR \fBname\fR=\fIverify\fR
.TP 
Zawsze można też po prostu uruchomić sesję interaktywną wpisująć: 
\fBgramps\fR 

.SH ZMIENNE ŚRODOWISKOWE
Program sprawdza w systemie istnienie i wartości następujących zmiennych:

\fBLANG\fR - określa ustawienia, jaki język zostanie wybrany. 
Np.: polski to pl_PL.UTF-8.

\fBGRAMPSHOME\fR - określa folder, w którym będzie zapisywane ustawienia i bazy
programu. Domyślnie jest on nieustawiony, a program przyjmuje, że katalog
z danymi zostanie utworzony w profilu użytkownika (zmienna HOME pod Linuxem 
albo USERPROFILE pod Windows 2000/XP).


.SH KONCEPCJA
Obsługa systemu rozszerzeń bazującego na pythonie, pozwalającego na dodawanie 
formatów importu i eksportu zapisów, generatorów raportów, narzędzi i filtrów
wyświetlania bez modyfikowania głównego programu
.LP 
Dodatkowo oprócz generowania standardowego wyjścia na drukarkę, raporty mogą
także być generowane dla innch systemów i do innych formatów, takich jak:
\fIOpenOffice.org\fR, \fIAbiWord\fR, HTML, lub LaTeX aby umożliwić użytkownikm
wybór formatu wyjściowego w zależności od ich potrzeb.

.SH ZNANE BŁĘDY I OGRANICZENIA
Prawdopodobne. Lista błędów i propozycji znajduje się na:
\fIhttp://developers.gramps-project.org\fR. 

.SH PLIKI
.LP 
\fI${PREFIX}/bin/gramps\fP 
.br 
\fI${PREFIX}/share/gramps\fP
.br 
\fI${HOME}/.gramps\fP (jeśli nie użyta została zmienna środowiskowa GRAMPSHOME)

.SH AUTORZY
Donald Allingham \fI<don@gramps-project.org>\fR
.br 
\fIhttp://gramps.sourceforge.net\fR
.LP 
Ta strona man jest tłumaczeniem strony man napisanej przez:
.br 
Brandon L. Griffith \fI<brandon@debian.org>\fR
.br
dla systemu Debian GNU/Linux.
.LP 
Ta strona aktualnie jest pod opeką:
.br 
Projekt Gramps\fI<xxx@gramps-project.org>\fR
.br 
Tłumaczenie na polski: Łukasz Rymarczyk <yenidai@poczta.onet.pl>
.br

.SH DOCUMENTATION
Dokumentacja użytkownika jest dostępna poprzez standardową przeglądarkę
pomocy systemu GNOME. Dokumentacja dostępna jest także w formacie XML jako
plik \fBgramps-manual.xml\fR w folderze \fIdoc/gramps-manual/$LANG\fR
w głównym źródle dystrybucji.
.LP 
Dokumentacja dla programistów jest dostępna na stronie projektu:
\fIhttp://developers.gramps-project.org\fR. 
